Λυκούργος ο νομοθέτης της αρχαίας Σπάρτης

Άγαλμα του Λυκούργου στο δικαστήριο των Βρυξελλών

Ο Λυκούργος θεωρείται ο νομοθέτης της αρχαίας Σπάρτης, παρότι δεν είναι γνωστό αν αυτή η νομοθεσία είναι έργο ενός ή πολλών προσώπων και μίας ή πολλών περιόδων. Άγνωστο επίσης παραμένει αν ο Λυκούργος ήταν ιστορικό ή μυθικό πρόσωπο. Τη ζωή και το νομοθετικό έργο του Λυκούργου την καλύπτει η ομίχλη των μύθων και των θρύλων της αρχαιότητας και μερικοί ιστορικοί των νεότερων χρόνων υποστήριξαν ότι αυτός δεν ήταν ιστορικό πρόσωπο αλλά συμβολική μορφή. 

Είναι χαρακτηριστικός ο μύθος που θέλει να του έχουν δοθεί οι νόμοι από το μαντείο των Δελφών. Σύμφωνα με την επικρατέστερη παράδοση, ο Λυκούργος έζησε γύρω στο 800 π.Χ. και υπήρξε κηδεμόνας του ανιψιού του βασιλιά της Σπάρτης, Χαρίλαου. Tαξίδεψε σε πολλά μέρη της γης, μελετώντας την οργάνωση του κράτους, στην Κρήτη, την Αίγυπτο, την Ιωνία, τη Λιβύη, την Ιβηρική Χερσόνησο και στην Ινδία. Επιστρέφοντας στη Σπάρτη φρόντισε να μεταρρυθμίσει το σπαρτιατικό πολίτευμα.

Η οργάνωση και η δομή της σπαρτιατικής κοινωνίας - Γ’ Μέρος

Ειδικότερες περιπτώσεις: Οι «μόθακες» και οι «τρόφιμοι»

Ωστόσο, στην κοινωνική δομή της Σπαρτιατικής Πολιτείας υπήρχαν και ειδικότερες περιπτώσεις. Πιο συγκεκριμένα, «μόθακες» ή «μόθωνες» αποκαλούνταν τα παιδιά που είχαν προέλθει από την ένωση ενός ελεύθερου Σπαρτιάτη και μιας ειλώτιδος, τα οποία δύνανται κατά περίπτωση να λάβουν σπαρτιατική αγωγή, ακόμα και να αποτελέσουν μέρος της σπαρτιατικής ελίτ, με την προϋπόθεση ότι κάποιος θα κάλυπτε τα έξοδα τους. 

Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι

Α’ Μέρος

«Η οργάνωση και η δομή της σπαρτιατικής κοινωνίας»

Η Δωρική Σπάρτη αποτελούσε, ουσιαστικά, έναν συνοικισμό πέντε κωμών, της Κυνόσουρας, της Πιτάνης, των Λιμνών, της Μεσόας και της Δύμης. Οι Σπαρτιάτες, δε, διαιρούνταν σε τρεις φυλές, στους Υλλείς, τους Δυμάνας και τους Παμφύλους, καθώς και σε είκοσι επτά φατρίες. Ωστόσο, δεν υπήρχαν κοινωνικές τάξεις όμοιες με αυτές που μπορούσε να συναντήσει κανείς στην κοινωνική οργάνωση άλλων πόλεων – κρατών, όπως παραδείγματος χάρη στην Αθήνα, καθώς η βασική διάκριση γινόταν σε τρεις κυρίως ταξικές βαθμίδες, στους «Ομοίους», στους «Περίοικους» και στους «Είλωτες».