To Xαρμόσυνο Μήνυμα της Ανάστασης στον “Άρχοντα των Δακτυλιδιών”

 

Μπορεί πολλοί έχοντας δει τις ταινίες του Πήτερ Τζάκσον, να μην θεωρούν τον “Αρχοντα των δακτυλιδιών” τίποτα άλλο από μια ηρωική ιστορία με σπαθιά, καλούς και κακούς. Όμως ο ίδιος δήλωνε ότι ήταν Καθολικός και ο “Άρχοντας των δακτυλιδιών”  ένα Καθολικό έργο (η γενικά ένα χριστιανικό έργο αν επιθυμείτε) Ενώ παρόλο που απεχθανόταν την αλληγορική προσέγγιση του έργου του, θεωρούσε ότι μιλάει για τον Θάνατο και την επιθυμία για αθανασία. Μήπως είναι ευκαιρία η Μεγάλη Εβδομάδα να δούμε διαφορετικά το έργο του καθηγητή Τόλκιν;  (Άβαλον των Τεχνών)

Διαδικτυακή Περιήγηση στην έκθεση «Ίων Δραγούμης: Στο Μεταίχμιο Ανατολής και Δύσης»

 

Διαδικτυακή περιήγηση στην έκθεση «Ίων Δραγούμης: Στο Μεταίχμιο Ανατολής και Δύσης» στην ιστοσελίδα της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών (www.ascsa.edu.gr).

Στις 31 Ιουλίου 1920, ο Ίων Δραγούμης άφησε την τελευταία του πνοή στη Λεωφόρο Κηφισίας. Διπλωμάτης, συγγραφέας, διανοητής, οραματιστής, ανήσυχο και επαναστατικό πνεύμα, ο Δραγούμης εξιδανικεύτηκε στη νεοελληνική συνείδηση λόγω του άωρου θανάτου του. Δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από τους πολιτικούς του αντιπάλους, μια ημέρα αμέσως μετά από τη δολοφονική απόπειρα εναντίον του Ελευθέριου Βενιζέλου στο Παρίσι.

“ΒΙΠΕΡ”: Η παρεξηγημένη αστυνομική “λογοτεχνία του περιπτέρου” και οι συγγραφείς της

 

του Γιώργου Σταφυλά, συγγραφέα 

Ήταν αρχές της δεκαετίας του 90. Στο τιμόνι της χώρας συμπτωματικά βρισκόταν παλι κάποιος Μητσοτάκης και επίσης συμπτωματικά τα πάντα βρίσκονταν σε αναβρασμό – απεργίες, πορείες, διαδηλώσεις  καθημερινά- περίπου όπως και σήμερα. Μαζί με ενα φίλο γυρνούσαμε από κάποιο  ματς βολει που είχαμε παρακολουθήσει στο παλιό γήπεδο του Παναθηναίκου στο κλειστό της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Ήμασταν έφηβοι, η ομάδα μας είχε κερδίσει, όλα ηταν όμορφα. Ακόμα και το πανηγύρι στους δρόμους μας άρεσε. Το βλέπαμε σαν χαβαλέ.

Fatherland: Η δυστοπία ενός χιτλερικού μεταπολεμικού κόσμου

του Γιώργου Σταφυλά, συγγραφέα 

To “Fatherland που κυκλοφόρησε το 1992 ήταν  το πρώτο μυθιστόρημα του Άγγλου δημοσιογράφου Ρόμπερτ Χάρις με θέμα εμπνευσμένο από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.  Πρόκειται για πολιτικό θρίλερ και ταυτοχρόνως αστυνομικό μυθιστόρημα και δυστοπικό αφήγημα που επιχειρεί να απαντήσει στο αιωνίως πλανώμενο και δημοφιλές ανάμεσα στους φίλους της ιστορικής έρευνας ερώτημα, what if? Δηλαδή τι θα συνέβαινε αν ο Χίτλερ είχε κερδίσει τον πόλεμο.

Βρισκόμαστε στο Βερολίνο της δεκαετίας του εξήντα. Ένα Βερολίνο ασύλληπτα μεγαλοπρεπές και επιβλητικό με όλα τα τιτάνια κτίρια με τα οποία η ανεξάντλητη φαντασία του Χίτλερ και η επιστημονική ιδιοφυΐα του Άλμπερτ Σπεερ το έχουν προικίσει. Τουρίστες από όλο τον κόσμο αλλά κυρίως από το μείζον Γερμανικό Ράιχ συρρέουν για να γιορτάσουν τα 75αγενέθλια του Φύρερ. Ο πόλεμος έχει τελειώσει από το 1946 με νίκη της Γερμανίας,ολόκληρη η Ευρώπη είναι υπό την σφαίρα επιρροής της Γερμανίας  ενώ τα ανατολικά κράτη οι βαλτικές χώρες και και η Ρωσία έχουν ενταχθεί στο Μείζον Γερμανικό Ράιχ (Gross Deutches Reich). Μοναδική εστία πολέμου  ένα εικοσαετές ανταρτικό ανατολικά των Ουραλίων ίσα ίσα για να εκπαιδεύονται οι νεαροί Γερμανοί στα όπλα. 

Σαν σήμερα. Γέννηση Οδυσσέα Ελύτη.

Στις  2 Νοεμβρίου του 1911, γεννήθηκε  στο Ηράκλειο της Κρήτης , ο μεγάλος μας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης. Έφεδρος Ανθυπολοχαγός. μαχητής του  Αλβανικού έπους και κάτοχος του βραβείου Νόμπελ  λογοτεχνίας. 

Ήρθαν ντυμένοι φίλοι...

Ήρθαν ντυμένοι φίλοι
αμέτρητες φορές οι εχθροί μου
το παμπάλαιο χώμα πατώντας
και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με τη φτέρνα τους.

Έφεραν το Σοφό, τον Οικιστή, και το Γεωμέτρη,
βίβλους γραμμάτων και αριθμών,
την πάσα υποταγή και δύναμη,
το παμπάλαιο φως εξουσιάζοντας.

Άγγελος Σικελιανός: “Είμαι τετρακάθαρα Εθνικιστής” - 67 χρόνια από το θάνατό του .

Σαν σήμερα περνάει στην αιωνιότητα και στο πάνθεον των Ελληνικών Γραμμάτων, ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός. Γεννηθείς στην Λευκάδα στα τέλη του 19ου αιώνα και συγκεκριμένα στις 15 Μαρτίου του 1884, ο Σικελιανός υπήρξε φλογερός πατριώτης, ελληνοκεντρικός και ελληνολάτρης, όπως κάθε άνθρωπος ικανός για πνευματική δημιουργία και σκέψη.

Ο Νίκος Καζαντζάκης στον Ισπανικό Εμφύλιο.

Ο Καζαντζάκης ταξίδεψε τρεις φορές στην Ισπανία μεταξύ 1926 και 1937. Τα κείμενα που συγγράφει κατά το πρώτο του ταξίδι το 1926 δημοσιεύονται στην εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος». Πρόκειται για ανταποκρίσεις που δημοσιεύθηκαν από τις 12 Δεκεμβρίου 1926 ως τις 7 Ιανουαρίου 1927.

Στις 3 Οκτωβρίου του 1936 ο Καζαντζάκης φεύγει πάλι για την Ισπανία ως απεσταλμένος της εφημερίδας «Καθημερινή», επιφορτισμένος με το βαρύ καθήκον να καλύψει τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. Το αποτέλεσμα είναι μια σειρά άρθρα ή, ορθότερα, ανταποκρίσεις-εντυπώσεις, που δημοσιεύονται καθημερινά από τις 24 Νοεμβρίου 1936 ως τις 17 Ιανουαρίου 1937 στην εφημερίδα και αποτελούν τη μεγάλη ενότητα Viva la muerte! στην υφιστάμενη έκδοση του βιβλίου,"Ταξιδεύοντας ­ Ισπανία"  Εκδόσεις Καζαντζάκη, Αθήνα.

Άγγελος Σικελιανός: Είμαι τετρακάθαρα Εθνικιστής – 63 χρόνια από το θάνατο του

Σαν σήμερα περνάει στην αιωνιότητα και στο πάνθεον των Ελληνικών Γραμμάτων, ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός. Γεννηθείς στην Λευκάδα στα τέλη του 19ου αιώνα και συγκεκριμένα στις 15 Μαρτίου του 1884, ο Σικελιανός υπήρξε φλογερός πατριώτης, ελληνοκεντρικός και ελληνολάτρης, όπως κάθε άνθρωπος ικανός για πνευματική δημιουργία και σκέψη.

Ο "Μαρμαρωμένος Βασιλιάς" ξαναζωντανεύει και μαθαίνει στην Δύση τι σημαίνει "Ελληνισμός"

Το Βυζάντιο και ο βυζαντινός Ελληνισμός, ο οποίος για μεγάλο μέρος της Δύσης και των δυτικών ιστοριογράφων απλά δεν υπάρχει, επιτέλους αναδεικνύεται σε ένα λογοτεχνικό έργο παγκόσμιας εμβέλειας από τον συγγραφέα του «Κώδικα Ντα Βίντσι» και τους «Ιλουμινάτι», Νταν Μπράουν με τίλτο «Inferno» («Κόλαση»)!

Πρόκειται για ένα βιβλίο στο οποίο ο ήρωάς του καθηγητής του Χάρβαρντ Ρόμπερτ Λάνγκτον, τον οποίο στη μεγάλη οθόνη τον υποδύεται ο Τομ Χάνκς ουσιαστικά αναζητά τον "Μαρμαρωμένο Βασιλιά", Κωνσταντίνο Παλαιολόγο ΙΑ' στις στοές κάτω από την Αγία Σοφία σε μια αφήγηση που οι κριτικοί θεωρούν ότι έχει ξεπεράσει σε ποιότα και αγωνία τα δύο πρώτα έργα του συγγραφέα

Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι ήδη έχει βρεθεί χρηματοδότης για την δημιουργία κινηματογραφικής ταινίας με σενάριο βασισμένο στο βιβλίο και έτσι επιτέλους οι μάζες της Δύσης θα πάρουν μια γεύση του τι σημαίνει ο Βυζαντινός Ελληνισμός και ίσως πληροφορηθούν ότι αυτή την στιγμή υπάρχει Δύση και δυτικός πολιτισμός επειδή επί 1000 χρόνια η - ελληνική, προϊόντος του χρόνου - βυζαντινή αυτοκρατορία, αναχαίτιζε τις ορδές των βαρβάρων πριν φτάσουν στην κεντρική και δυτική Ευρώπη.

Η ιστορία ξεκινάει στη Φλωρεντία και συνεχίζει στη Σιένα της Ιταλίας και καταλήγει στην Αγία Σοφία και στην αναζήτηση του τελευταίου Έλληνα αυτοκράτορα.

Το “πολιτικά ορθό” στην τέχνη

Πρόσφατα ανακοινώθηκε πως στην Ελληνοαμερικανική Ενωση το τριήμερο 19, 20 και 21 Απριλίου πρόκειται να πραγματοποιηθεί  φεστιβάλ αφιερωμένο στα κόμικ. Με αυτή την ευκαιρία θα πρέπει να τονίσουμε πως τα κόμικ παίζουν εξαιρετικά σημανικό ρόλο στη ψυχοπνευματική διαπαιδαγώγηση των παιδιών. Με το που επιβεβαιώθηκε η διαπίστωση αυτή, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που παρουσίασαν παιδικά βιβλία κόμικ ή ταινίες κινουμένων σχεδίων, όπου οι πρωταγωνιστές προβάλλουν κι αναδεικνύουν τη βία, εξοικειώνοντας τις διαπλαθόμενες νέες γενιές με βίαια χαρακτηριστικά και ένστικτα, χωρίς να συνοδεύουν τις όποιες παιδικές ιστορίες με μηνύματα και πληροφορίες χρήσιμα στη ζωή του παιδιού και γόνιμα για την ομαλή ενηλικίωσή του και την ένταξή του στη κοινωνία των μεγάλων.

Ο ιδεατός κόσμος του Τόλκιν

Εδώ και λίγο καιρό στην μεγάλη οθόνη παίζεται η κινηματογραφική εκδοχή του ’’Χόμπιτ’’, ενός μυθιστορήματος, το οποίο δημιούργησε το εξαιρετικό μυαλό του Τζων Ρόναλντ Ρούελ Τόλκιν.  Με αφορμή, λοιπόν, την έξοδο της ταινίας αυτής (για την ακρίβεια το πρώτο μέρος της τριλογίας) στις σκοτεινές αίθουσες, δίνεται η ευκαιρία για μια ιδεολογική ανάλυση των σκέψεων του Τόλκιν, όπως αυτή παρουσιάζεται μέσα από τα δύο πιο σημαντικά συγγραφικά του έργα: Το ’’Χόμπιτ’’ (1937) και την τριλογία ’’Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών’’, την οποία έγραψε σε διάστημα 11 ετών, από το 1937 μέχρι το 1948. Ειδικά αυτά τα δύο συγκεκριμένα δημιουργήματα του Τόλκιν είναι κάτι πολύ παραπάνω από μια απλή επιστροφή στο παρελθόν και την αναζήτηση μυθολογικών κόσμων. Αποτελεί την προσέγγιση προς το μέλλον, διαμέσου μιας λογοτεχνικής αφήγησης που οδηγεί στην κατάκτηση ενός νέου τρόπου ζωής. Ένα μέλλον, όπου βρίσκονται οι αληθινές ρίζες του Ανθρώπου.  

Ν.Καζαντζάκης στην Ασκητική: "Είσαι ελεύθερος άνθρωπος. Όχι μισθοφόρος"

Από τους μεγαλύτερους Έλληνες φιλοσόφους, του οποίου η πένα έχει σχολιασθεί ποικιλοτρόπως και από πολλούς, ο Νίκος Καζαντζάκης (1833-1957) δεν ήταν ένα, αλλά πολλά πράγματα ταυτόχρονα, γιατί πάντα εκτιμούσε την ιστορική στιγμή και συμπορευόταν μαζί της. Φιλόσοφος, ποιητής, δημοσιογράφος, μεταφραστής, θεατρικός συγγραφέας…άλλαξε τη νεοελληνική διανόηση.

Στο έργο του, «Ασκητική» (Salvatores Dei), εκφράζει όλες του τις μεταφυσικές ανησυχίες του και όλα του τα πιστεύω. Όπως και ο ίδιος έγραψε, «η Ασκητική είναι η πιο σπαραχτική Κραυγή της ζωής μου».

ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ-Το «εναντίον» του Έζρα Πάουντ

Στο διάστημα μεταξύ των ετών 1914 – 1920 ο Έζρα Πάουντ συνέθεσε δύο ποιήματα, εκφράζοντας την απέχθειά του στο κατεστημένο των κριτικών και των εκδοτών τής εποχής. Το ποίημα «Χαιρετισμός Τρίτος» που δημοσιεύτηκε το 1914 στο λογοτεχνικό περιοδικό BLAST και το ποίημα «Ο κ. Νίξον» που περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή «Χιού Σέλγουιν Μώμπερλυ» αποτελούν το «εναντίον» τού ποιητή στον ευτελισμό και την εμποροποίηση της Τέχνης και συμβάλουν αμφότερα στον σύγχρονο αγώνα όσων παραμένουν ακόμα, σε πείσμα των καιρών, ιδεαλιστές στη ζωή και την Τέχνη.

Κ.Ντίκενς: Δραματικά επίκαιρο το έργο του μεγάλου επικριτή της φτώχειας

Πικρά επίκαιρο, και μάλιστα περισσότερο από ποτέ, παραμένει το έργο του Καρόλου Ντίκενς, διακόσια χρόνια μετά τη γέννησή του (γεννήθηκε τον Φεβρουάριο του 1812 στο Λάντπορτ του Πόρτσμουθ και πέθανε το 1870 στο Ρότσεστερ). Αφιερωμένη μάλιστα σε αυτή την επέτειο είναι η σημερινή σελίδα της Google.
Αξίζει πραγματικά να αφιερωθεί λίγος χρόνος για να ξαναθυμηθεί κανείς αυτήν ακριβώς τη διάσταση της δραματικής όσο και συγκινητικής επικαιρότητας που έχουν η ζωή του και το έργο του σπουδαίου συγγραφέα.
Όπως διαβάζουμε λοιπόν στο "Βήμα", την εποχή της πρωτοφανούς κρίσης, με την ανεργία να αυξάνεται και τα εισοδήματα να συρρικνώνονται, η ρημαγμένη από την οικονομική εξαθλίωση βικτωριανή Αγγλία, που κυριαρχεί σε όλη τη μυθιστορηματική παραγωγή του Ντίκενς, επανακάμπτει εντυπωσιακά στο προσκήνιο, για να υπενθυμίσει μιαν ανυπόφορα βαριά κοινωνική συνθήκη: μια συνθήκη που η ευμάρεια του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα έδειχνε μέχρι και πριν από λίγα μόλις χρόνια πως είχε μπει οριστικά στα αζήτητα της Ιστορίας (ακόμα κι αν τα πρώτα σημάδια για τον τερματισμό του αναδιανεμητικού συστήματος της μεταπολεμικής περιόδου άρχισαν να εμφανίζονται ήδη από το τέλος της δεκαετίας του 1970).

Beowulf – Ο θάνατος της ευρωπαϊκής ψυχής.

Το επικό ποίημα Beowulf που πιστεύεται πως έχει γραφτεί μεταξύ του 8ου και του 10ου αιώνα σε Old English (παλαιά αγγλική γραφή, συνδιασμός κέλτικων, λατινικών και δανέζικων) είναι το πρώτο λογοτεχνικό αριστούργημα της αγγλικής γραμματείας. Η θεματολογία του αφορά άμεσα στις αξίες και στο ήθος του σύγχρονου εθνικιστή, καθώς η κεντρική ιδέα του έπους είναι ο ηρωϊσμός και ο ηρωϊκός τρόπος ζωής.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ – Εμμανουήλ Ροΐδης: «Το παράπονο του νεκροθάπτου»

“Όσον ευκολώτερα πιστεύομεν και ταχύτερα λησμονούμεν, τόσο μεγαλυτέρα είναι η ασυνειδησία εκείνων που μας απατούν…Αν έχεις μέσα στο στήθος σου καρδιά και όχι πέτρα, μη λες πως φταίει ο λαός, αλλά φώναξε μαζί μου «ανάθεμα εις τους λαοπλάνους”…”

Ρομαντισμός: Ένα Κίνημα πνευματικό ενάντια σε ορθολογισμό και διαφωτισμό

Ο περισσότερος κόσμος ακούγοντας την λέξη «ρομαντισμός» εννοεί μία κατάσταση συναισθηματικά φορτισμένη σε βαθμό υπέρμετρο έως και αρρωστημένο, την οποία και συνδέει κυρίως με προσωπικές αισθηματικές καταστάσεις. Αυτό είναι πέρα για πέρα λάθος! Ο ρομαντισμός υπήρξε ένα ρωμαλέο πνευματικό κίνημα που γεννήθηκε στα τέλη του 18ου αιώνος και στις αρχές του 19ου αιώνος σαν αντίδραση στον διαφωτισμό της Γαλλικής επαναστάσεως, τον ορθολογισμό και ακόμη σε κάποιες περιπτώσεις και σε ορισμένες μορφές ενός αμφίβολου κλασικισμού. 

Εαρινή ισημερία και ποίηση

Στις 21 Μαρτίου γιορτάζουμε την εαρινή ισημερία και την έναρξη της άνοιξης. Η αίσθηση που μας αφήνει η εαρινή ισημερία όπως και η φθινοπωρινή είναι σίγουρα μοναδική. Όπως είναι και τα ηλιοστάσια το χειμερινό και το θερινό. Είναι γιορτές του Ήλιου και της Γης. Είναι γιορτές της αρχέγονης Πατρίδας μας που λίγα έχουν μείνει πλέον να μας θυμίζουν τη σχέση που είχαμε με αυτή. Αυτές τις ημέρες ειδικά όπου η φύση μας έδειξε το αμείλικτο πρόσωπό της με τις φυσικές καταστροφές που συνέβησαν στον πλανήτη μας πρέπει να δώσουμε μια υπόσχεση για τα επόμενα έτη.

Η αισθητική και οι πολιτικές ιδέες του Οδυσσέα Ελύτη

Σήμερα συμπληρώνονται δεκαπέντε χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου Έλληνα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη (2 Νοεμβρίου 1911- 18 Μαρτίου 1996)  που σφράγισε ανεξίτηλα με την ποίησή του το μεταπολεμικό πολιτισμικό γίγνεσθαι της σύγχρονης Ελλάδος. Ο πολυβραβευμένος Έλληνας ποιητής  (Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1960, Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας το 1979) εκτός από ανανεωτής ποιητικών μορφών, εφευρέτης νέων εκφραστικών μέσων υπήρξε και αυτόφωτος φορέας γνήσιας έμπνευσης και τολμηρότατος κοινωνικός στοχαστής. Ως ελάχιστο φόρο τιμής στην μνήμη του, παραθέτουμε μια πρωτότυπη σύνθεση για την ποιητική αισθητική του και τις πολιτικές του ιδέες.

Αισθητική

''.....Των  ερώτων το τραύλισμα πάνω στα βράχια 

ένας φάρος που εκτόνωσεν αιώνων θλίψη

το τριζόνι το επίμονο καθώς η τύψη

και το μάλλινο έρημο μέσα στ' αγιάζι....." 

από το "Άξιον Εστί"

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΟΛΕΜΗΣ- Η ΣΗΜΑΙΑ

Η ΣΗΜΑΙΑ


Πάντα κι όπου σ` αντικρίζω,
με λαχτάρα σταματώ,
υπερήφανα δακρύζω,
ταπεινά σε χαιρετώ.

Δόξα αθάνατη στολίζει
κάθε θεία σου πτυχή
και μαζί σου φτερουγίζει
της πατρίδος η ψυχή.

Όταν ξάφνου σε χαϊδεύει
τ` αγεράκι τ` αλαφρό,
μοιάζεις κύμα, που σαλεύει
με χιονόλευκον αφρό.

Κι ο σταυρός που λαμπυρίζει
στην ψηλή σου κορυφή,
ειν` ο φάρος που φωτίζει
μιαν ελπίδα μας κρυφή.

Σε θωρώ κι αναθαρρεύω
και τα χέρια μου χτυπώ,
σαν αγία σε λατρεύω,
σα μητέρα σ` αγαπώ.

Κι απ` τα στήθη μου ανεβαίνει
μια χαρούμενη φωνή:
«Να ‘σαι πάντα δοξασμένη,
ω Σημαία γαλανή!»

Ιδέα παρμένη από φίλη του χώρου κοινωνικής δικτύωσης του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΩΤΌΣ